System Wymiany Informacji o podatku VAT czyli nowe obowiązki administracji podatkowej i podatników dokonujących transakcji wewnątrzwspólnotowych

By | Lipiec 16, 2016




Przystąpienie 1 maja 2004r. Polski do Unii Europejskiej spowodowało, że granice celno-podatkowe Polski z krajami UE zostały zniesione, a transakcje handlowe z tymi krajami nie mogą być już określane w aspekcie podatku od towarów i usług jako transakcje importowe czy eksportowe. Z dniem przystąpienia Polski do UE, VAT od towarów przywożonych do Polski z innych państw członkowskich UE, nie jest pobierany na granicy, nie jest wymagany również dokument SAD.




Pojęcie eksportu i importu zarezerwowane jest obecnie wyłącznie dla transakcji z podmiotami z krajów trzecich, tj. z krajów nienależących do Unii Europejskiej oraz z tych krajów które zostały wyłączone z terytorium UE. Zniesienie granic celno-podatkowych pomiędzy państwami członkowskimi UE oznacza dla podatników zniesienie obowiązku deklarowania na granicach wewnętrznych Unii wywożonych lub przywożonych towarów, co przy uprzednio istniejących granicach wewnętrznych wiązało się często z czasochłonnym i kosztownym obowiązkiem wypełniania wielu dokumentów celnych. Zniesienie granic spowodowało zatem znaczne ułatwienia dla podatników dokonujących wymiany towarowej w ramach Unii Europejskiej. Z drugiej zaś strony, kontrola podatkowa na granicach została zastąpiona systemem rozliczeń wewnętrznych, z uwzględnieniem odpowiednich dokumentów potwierdzających ruch towarów między państwami członkowskimi i informacji uzyskanych z Systemu Wymiany Informacji ( w tym z systemu VIES). Fizyczne przemieszczanie towarów monitorowane jest przy pomocy księgowości jak również innych dodatkowych, nowych obowiązków nałożonych na podatników. W odniesieniu do transakcji handlowych dokonywanych pomiędzy podatnikami UE administracje podatkowe krajów członkowskich uruchomiły z chwilą otwarcia wspólnego rynku ( 01.01.1993r ) nowy system rozliczania podatku VAT. W nowym systemie – uregulowanym pierwotnie w Szóstej Dyrektywie z dnia 17 maja 1977r w sprawie podatku od wartości dodanej, a w polskiej ustawie z dnia 11.03.2004r o podatku od towarów i usług – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (wywóz) podlega opodatkowaniu VAT, według stawki 0%, a obowiązek naliczenia podatku ciąży na nabywcy tego towaru. Oznacza to, że przedsiębiorca z kraju członkowskiego, nabywający towary u kontrahenta z drugiego kraju członkowskiego, sam musi zadeklarować podatek od nabywanych towarów. Natomiast, aby dostawca towaru mógł zastosować stawkę 0% podatku VAT zobowiązany jest do spełnienia kilku warunków , z których najważniejszym jest posiadanie zarówno przez dostawcę jak i nabywcę tzw. unijnego numeru VAT – świadczącego o zarejestrowaniu obu podatników dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. Taka sytuacja otwiera wiele możliwości do nadużyć w zakresie niezapłaconego podatku VAT. Dlatego też państwa członkowskie Unii Europejskiej przewidziały określone mechanizmy usprawniające zarówno działanie systemu rozliczań przez podatników podatku VAT z tytułu dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych, jak i kontroli handlu wewnątrzwspólnotowego przeprowadzanej przez administrację podatkową. Funkcjonujący na rynku wewnętrznym system rozliczania podatku VAT monitorowany i nadzorowany jest przez System Wymiany Informacji o podatku VAT w ramach którego utworzony został elektroniczny system VIES .